Wie door de Filipijnen reist, krijgt behalve met vliegtuigen en ferry’s ook vrijwel zeker te maken met bussen, vans, jeepneys en regionale transportterminals. Vooral op de grotere eilanden vormen bussen een belangrijke en vaak voordelige manier om tussen steden en toeristische bestemmingen te reizen.
Het openbaar vervoer werkt daarbij anders dan in Nederland. Eén stad kan verschillende terminals hebben voor verschillende richtingen of vervoerders. Soms ligt de belangrijkste busterminal bovendien kilometers buiten het centrum.
Op onderstaande kaart vind je een selectie van de belangrijkste bus- en transportterminals in de Filipijnen.
Kaart met bus- en transportterminals in de Filipijnen
Gebruik de kaart om te bekijken waar belangrijke landtransportterminals liggen en welke terminal waarschijnlijk relevant is voor jouw reis.
Op de kaart staan onder andere provinciale busterminals, geïntegreerde transportterminals, terminals voor regionale bussen en vans en belangrijke overstappunten voor jeepneys en andere vormen van openbaar vervoer.
Klik op een marker voor meer informatie over de betreffende terminal.
Reizen per bus in de Filipijnen
De bus is op veel eilanden een van de belangrijkste vormen van openbaar vervoer.
Op Luzon bestaan langeafstandsroutes tussen Metro Manila en bestemmingen als Baguio, Ilocos, Cagayan Valley, Bicol en Batangas. Op Cebu rijden bussen vrijwel het hele eiland rond en op Mindanao bestaan lange verbindingen tussen bijvoorbeeld Davao, Cagayan de Oro, Butuan, General Santos en andere regionale steden.
De kwaliteit van de bussen varieert. Op belangrijke langeafstandsroutes rijden vaak moderne bussen met airconditioning, terwijl op kortere regionale verbindingen ook eenvoudiger materieel wordt gebruikt.
Daarnaast worden op veel routes vans of UV Express gebruikt.
Niet iedere bus vertrekt vanaf dezelfde terminal
Dit is een van de belangrijkste dingen om te weten wanneer je voor het eerst per bus door de Filipijnen reist.
Zoek niet alleen op:
“bus Manila to Baguio”
maar controleer ook:
vanaf welke terminal de bus daadwerkelijk vertrekt.
In grote steden kunnen meerdere maatschappijen elk een eigen terminal hebben. Andere steden werken juist met een centraal of geïntegreerd transportstation.
Controleer de terminalnaam daarom altijd voordat je een taxi, Grab of tricycle bestelt.
Busstations in Metro Manila
Metro Manila heeft geen enkel centraal busstation waar alle provinciale bussen samenkomen.
Er zijn verschillende grote terminals en vervoersknooppunten.
PITX – Parañaque Integrated Terminal Exchange
De Parañaque Integrated Terminal Exchange (PITX) is een groot geïntegreerd transportknooppunt in het zuiden van Metro Manila.
PITX is vooral belangrijk voor vervoer richting Zuid-Luzon en wordt gebruikt door provinciale bussen en andere vormen van openbaar vervoer.
Voor reizigers richting onder andere Cavite, Batangas en verder naar het zuiden kan PITX een belangrijk vertrekpunt zijn.
Cubao
Cubao in Quezon City is al lange tijd een belangrijk gebied voor provinciale busverbindingen.
Op de kaart vind je onder andere:
Araneta City Busport en Victory Liner Cubao Terminal.
Vanuit Cubao bestaan veel verbindingen naar bestemmingen buiten Metro Manila.
Let op: “Cubao” is een groot gebied. Controleer dus de exacte terminal en niet alleen de wijk.
Victory Liner Pasay
Ook in Pasay heeft Victory Liner een belangrijke terminal.
Deze is onder andere relevant voor verschillende verbindingen richting Noord- en Centraal-Luzon.
Buendia
Rond Gil Puyat/Buendia in Pasay bevinden zich terminals voor verbindingen richting Zuid-Luzon.
Het gebied is goed verbonden met het stedelijke openbaar vervoer van Metro Manila, maar kan vooral tijdens spitsuren zeer druk zijn.
One Ayala Transport Terminal – Makati
In Makati ligt One Ayala Transport Terminal.
Dit is meer een modern stedelijk vervoersknooppunt dan een traditionele provinciale busterminal.
Je vindt er verschillende vormen van bus- en lokaal openbaar vervoer en het is vooral handig voor reizigers die vanuit Makati verder reizen.
Van Manila naar Baguio
Baguio is een van de populairste busbestemmingen vanuit Metro Manila.
Op onze kaart staan in Baguio onder andere Victory Liner Baguio Terminal en het transportgebied aan Governor Pack Road.
Governor Pack Road is vooral belangrijk voor verdere regionale verbindingen door de Cordillera.
Wie vanuit Baguio verder wil reizen richting bijvoorbeeld berggebieden, kleinere plaatsen en andere bestemmingen in Noord-Luzon krijgt daarom regelmatig met verschillende lokale terminals te maken.
Dau als belangrijk overstappunt
Dau in Mabalacat, Pampanga is een van de handigste overstappunten voor busreizigers op Luzon.
Veel bussen die noord- of zuidwaarts rijden passeren dit gebied.
Dau ligt bovendien niet ver van Clark.
Voor reizigers kan het daardoor soms efficiënter zijn om in Dau over te stappen dan eerst helemaal naar Metro Manila te reizen.
Busvervoer door Noord-Luzon
Ook in steden als Tarlac, Cabanatuan, Dagupan, Tuguegarao, Vigan, Laoag en San Fernando in La Union bevinden zich belangrijke regionale of langeafstandsterminals.
Busverbindingen vormen hier een essentieel onderdeel van het vervoer tussen de steden.
Voor een rondreis door Noord-Luzon kun je daardoor grote delen van de route zonder huurauto afleggen.
Houd wel rekening met reistijden. Een afstand die op de kaart beperkt lijkt kan door verkeersdrukte en tussenstops veel meer tijd kosten dan verwacht.
Turbina – belangrijk overstappunt bij Calamba
In Turbina bij Calamba bevindt zich een belangrijk busknooppunt voor verkeer tussen Metro Manila en Zuid-Luzon.
Reizigers die niet eerst het centrum van Manila in hoeven, kunnen hier soms praktisch overstappen op andere provinciale routes.
De omgeving van Calamba vormt geografisch een belangrijk kruispunt voor vervoer richting Laguna, Batangas en verder naar het zuiden.
Batangas City Grand Terminal
Wie vanuit het binnenland naar Batangas Port reist, kan te maken krijgen met Batangas City Grand Terminal.
Dit is een belangrijk regionaal busknooppunt.
Daarvandaan moet je voor een ferry meestal nog verder naar de daadwerkelijke haven.
Controleer dus goed het verschil tussen Batangas bus terminal en Batangas Port.
Dat zijn niet dezelfde locaties.
Lucena, Naga en Legazpi
Wie over land vanuit Metro Manila richting Bicol reist, passeert verschillende belangrijke vervoersknooppunten.
Lucena Grand Central Terminal is belangrijk voor Quezon en routes verder naar het zuiden.
In Camarines Sur vormt Naga City een belangrijk regionaal centrum met Bicol Central Station.
Verder zuidelijk ligt Legazpi Grand Central Terminal, een belangrijk vertrek- en aankomstpunt voor reizen door Albay en andere delen van Bicol.
Ook Daet en Sorsogon hebben belangrijke regionale terminals.
Busreizen op Cebu
Cebu heeft een uitgebreid busnetwerk en is daardoor relatief eenvoudig zonder eigen auto te bereizen.
In Cebu City zijn twee terminals bijzonder belangrijk.
Cebu South Bus Terminal
De Cebu South Bus Terminal wordt gebruikt voor veel bestemmingen in Zuid-Cebu.
Deze terminal is relevant wanneer je bijvoorbeeld richting het zuiden van het eiland reist.
Cebu North Bus Terminal
Voor bestemmingen in Noord-Cebu gebruik je veelal de Cebu North Bus Terminal.
Dit is onder andere interessant voor reizigers die verder willen richting gebieden waar ferry’s vertrekken naar eilanden ten noorden van Cebu.
Controleer bij vertrek altijd de actuele busmaatschappij en route, omdat vervoersregelingen kunnen veranderen.
Bus en ferry combineren op Cebu
Juist op Cebu worden bus- en ferryreizen vaak gecombineerd.
Je kunt bijvoorbeeld eerst per bus over het eiland reizen en daarna overstappen op een boot richting een ander eiland.
Daarom is het handig om naast kaart 31 ook onze kaart met ferryterminals in de Filipijnen te gebruiken.
Zo kun je beter inschatten hoeveel afstand er zit tussen de busterminal en de haven.
Tagbilaran en vervoer op Bohol
In Tagbilaran City bevindt zich een belangrijk geïntegreerd bus- en transportknooppunt voor vervoer over Bohol.
Vanuit Tagbilaran kun je verder reizen naar andere delen van het eiland.
Naast reguliere bussen rijden op Bohol veel jeepneys, vans en andere lokale vervoersmiddelen.
Voor toeristische bestemmingen is het daarom verstandig ter plaatse te vragen welke verbinding op dat moment het meest praktisch is.
Dumaguete en Negros Oriental
In Dumaguete vormt de Ceres/transportterminal een belangrijk vertrekpunt voor reizen door Negros Oriental en verder over Negros.
Dumaguete is bovendien een belangrijke overstapstad voor ferry’s naar onder andere Siquijor en Cebu.
Hier kan dus opnieuw een combinatie van bus en ferry nodig zijn.
Bacolod: noord en zuid
In Bacolod is het extra belangrijk om te weten waar je precies heen wilt.
De stad heeft afzonderlijke belangrijke terminals voor vervoer richting verschillende delen van Negros.
Op de kaart staan zowel de Bacolod North Ceres Terminal als de Bacolod South Bus Terminal.
Controleer vóór vertrek vanaf welke terminal jouw bus vertrekt. Een verkeerde terminal kan onnodig veel extra reistijd binnen de stad opleveren.
Iloilo: Tagbak en Mohon
Ook Iloilo City heeft verschillende terminals afhankelijk van de reisrichting.
Tagbak Transport Terminal is een belangrijk knooppunt voor bestemmingen in het noordelijke deel van Panay.
Mohon Southern Terminal is juist belangrijk voor vervoer richting andere delen van Zuid- en West-Panay.
Voor iemand die niet bekend is met Iloilo kan “de bus terminal” dus te weinig informatie zijn.
Vraag altijd naar de naam van de terminal.
Kalibo, Caticlan en Boracay
Veel reizigers vliegen naar Kalibo en reizen vervolgens over land richting Caticlan voor de boot naar Boracay.
In Kalibo zijn bus- en vanverbindingen richting Caticlan beschikbaar.
De kaart bevat onder andere de Ceres-terminal in Kalibo.
Vanaf Caticlan gaat de reis vervolgens via de ferryterminal verder naar Boracay.
Dit is een goed voorbeeld van een Filipijnse reis waarbij achtereenvolgens vliegtuig, bus of van en boot kunnen worden gebruikt.
Tacloban en Ormoc
Op Leyte zijn Tacloban en Ormoc twee belangrijke vervoerscentra.
Tacloban heeft een grote landtransportterminal voor verbindingen door Leyte en Samar.
Ormoc heeft eveneens een bus- en jeepneyterminal en is daarnaast belangrijk vanwege de ferryverbindingen met Cebu.
Wie door Eastern Visayas reist zal regelmatig verschillende vervoersvormen moeten combineren.
Davao City Overland Transport Terminal
Voor Mindanao is Davao City Overland Transport Terminal in Ecoland een van de belangrijkste busstations.
Vanaf hier vertrekken bussen en andere vervoersdiensten naar veel bestemmingen op Mindanao.
Davao vormt door zijn centrale positie in Zuidoost-Mindanao een belangrijk knooppunt voor reizen richting onder andere Davao del Sur, Davao del Norte, Cotabato, General Santos en gebieden verder naar het noorden.
Kom bij langere ritten ruim voor vertrek naar de terminal en controleer bij welke maatschappij of bay je moet zijn.
Cagayan de Oro: oost en west
In Cagayan de Oro is de reisrichting opnieuw belangrijk.
De stad heeft verschillende grote terminals.
De Agora/Eastbound Terminal is relevant voor routes richting onder andere Bukidnon, Caraga en Davao.
Voor westwaartse routes bestaat een andere belangrijke terminal in Bulua, onder andere voor vervoer richting Iligan en verder naar het westen van Mindanao.
Controleer dus niet alleen “bus terminal Cagayan de Oro”, maar specifiek welke terminal bij jouw bestemming hoort.
Butuan en Surigao
Butuan City is een belangrijk verkeersknooppunt in Caraga.
Langihan Bus Terminal wordt gebruikt voor regionale verbindingen en routes naar andere delen van Mindanao.
Verder naar het noordoosten heeft Surigao City een geïntegreerde landtransportterminal.
Surigao is daarnaast belangrijk voor ferryverbindingen. Wie bijvoorbeeld verder reist naar eilanden in de regio kan na de bus opnieuw moeten overstappen op lokaal vervoer richting de haven.
General Santos, Kidapawan en Digos
In het zuiden van Mindanao liggen meerdere belangrijke regionale terminals.
General Santos heeft Bulaong Integrated Bus Terminal.
Ook Kidapawan en Digos hebben belangrijke overlandtransportterminals.
Vooral Digos ligt strategisch langs de drukke route tussen Davao City en General Santos.
Deze steden maken duidelijk hoe belangrijk busvervoer is op Mindanao: veel grotere plaatsen zijn via langeafstandsbussen met elkaar verbonden.
Tagum en Bukidnon
Ten noorden van Davao City is Tagum City een belangrijk overstappunt voor verschillende routes door Davao Region en verder richting het noorden en oosten.
In Bukidnon vormt Malaybalay eveneens een belangrijk regionaal busknooppunt.
Reizen over Mindanao betekent vaak dat je onderweg via dergelijke regionale terminals overstapt in plaats van één rechtstreekse verbinding te vinden.
Pagadian en Zamboanga
Voor het westelijke deel van Mindanao zijn onder andere Pagadian en Zamboanga City belangrijke vervoerscentra.
Beide beschikken over geïntegreerde busterminals voor regionale en langere verbindingen.
Bij reizen naar afgelegen delen van Mindanao is het verstandig naast de route ook het actuele reisadvies en de veiligheidssituatie van het gebied te controleren.
Bussen, vans en jeepneys
Een “transportterminal” betekent in de Filipijnen niet noodzakelijk dat er uitsluitend grote bussen vertrekken.
Op veel plaatsen vind je op of rond dezelfde terminal ook vans, UV Express, jeepneys, multicabs of ander lokaal vervoer.
Voor de laatste kilometers naar een kleinere plaats kan het daarom nodig zijn om meerdere keren over te stappen.
Dat klinkt ingewikkeld, maar lokaal is vaak snel duidelijk welk voertuig naar de gewenste bestemming gaat.
Vraag eventueel bij een loket, beveiligingsmedewerker of chauffeur waar je moet zijn.
Dienstregelingen zijn niet altijd eenvoudig online te vinden
Op belangrijke busroutes kun je vaak online informatie vinden, maar bij regionale verbindingen is dat veel minder vanzelfsprekend.
Vertrektijden kunnen bovendien wijzigen.
Sommige bussen vertrekken op een vaste tijd, terwijl andere regionale voertuigen vertrekken wanneer voldoende passagiers aanwezig zijn.
Gebruik online informatie daarom vooral voor de planning en controleer de actuele vertrektijd lokaal.
Houd rekening met lange reistijden
Afstanden in de Filipijnen kunnen misleidend zijn.
Een route van 150 kilometer hoeft niet in twee uur afgelegd te kunnen worden.
Reistijden worden beïnvloed door verkeersdrukte, bergwegen, wegwerkzaamheden, stops onderweg, stedelijke congestie en soms een ferry-overtocht.
Plan bij belangrijke aansluitingen daarom ruim.
Een busreis combineren met een vlucht op dezelfde dag kan riskant zijn wanneer er weinig marge tussen zit.
Airconditioning kan behoorlijk koud zijn
Een praktisch detail bij langere busreizen: in bussen met airconditioning kan het verrassend koud worden.
Een dun vest of trui in je handbagage is daarom geen overbodige luxe, zelfs wanneer het buiten meer dan dertig graden is.
Voor een langere rit is het ook verstandig om drinkwater en iets te eten mee te nemen.
Bagage bij busreizen
Grote bagage wordt bij touringcars meestal in het bagageruim geplaatst.
Houd belangrijke spullen zoals paspoort, geld, telefoon, medicijnen en andere waardevolle zaken zelf bij je.
Controleer bij het uitstappen altijd of je de juiste bagage meeneemt, vooral wanneer onderweg veel passagiers in- en uitstappen.
Combineer de buskaart met onze andere vervoerskaarten
Voor het plannen van een complete reisroute zijn vooral de kaarten met ferryterminals, vliegvelden en belangrijke havens handig naast deze buskaart.
Een reis kan bijvoorbeeld bestaan uit een bus naar een haven, een RoRo-ferry naar het volgende eiland en daarna opnieuw een bus of van naar de eindbestemming.
Juist door de verschillende transportkaarten naast elkaar te gebruiken ontstaat een beter beeld van hoe bestemmingen in de Filipijnen met elkaar verbonden zijn.
Reizen per bus laat je meer van de Filipijnen zien
Vliegen is sneller, maar wie uitsluitend tussen eilanden vliegt ziet slechts een klein deel van het land.
Tijdens een busreis zie je steden, dorpen, rijstvelden, bergen, kustwegen en het dagelijkse leven tussen de bekende toeristische bestemmingen.
Voor reizigers met voldoende tijd kan vervoer over land daardoor juist een interessant onderdeel van de reis worden.
Gebruik de kaart bovenaan deze pagina om belangrijke terminals langs je route te vinden.
Controleer voor vertrek altijd opnieuw de exacte terminal, busmaatschappij, vertrektijd en actuele route. Vooral in steden met meerdere terminals kan dat veel onnodige reistijd voorkomen.
Ontbreekt er een belangrijk bus- of transportknooppunt op onze kaart of is een terminal verhuisd? Laat het ons weten. Zo kunnen we de kaart verder aanvullen en actueel houden.